Hazırladığımız bu yazıda kademeli emeklilik sistemini ve merak edilenleri ele alıyoruz. Emeklilikte Yaşa Takılanlar yasasının yasalaşmasının ardından birlikte, milyonlarca çalışanın odağı bir kez daha kademeli emeklilik haberlerine çevrildi. Özellikle 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında ilk kez sigortalı olanlar, kendileri için yeni bir yasal adım talep ediyor.
Kademeli emeklilik ne anlama geliyor
Kademeli emeklilik, bireylerin işe giriş tarihlerine göre şart koşulan yaş ve prim koşullarını belirli bir sırayla tamamlamalarını sağlayan bir yöntemdir. Yürürlükteki mevzuatta EYT eşiğinde kalanlar için bu model, emeklilik yaşının aniden değil, yıllara yayılarak esnetilmesini hedeflemektedir.
Bakanlıktan gelen son açıklamalar
İlgili bakanlık tarafından yapılan güncel açıklamalarda, aktüeryal dengenin gözetilmesinin temel esas olduğu kaydedildi. Şu an için sistemde radikal bir reform gündemde olmasa da, teknik hazırlıkların yürütüldüğü ifade ediliyor.
Kademeli emeklilik tablosu detayları
Henüz netleşmiş bir yaş tablosu bulunmasa da, medyada öngörülen olası veriler şu şekildedir:
-
9 Eylül 1999 sonrası girişliler: Kadın sigortalılarda 43 yaş ve 6250 prim günü, erkek sigortalılarda 45 yaş ve 6250 prim günü.
-
2002 sonrası girişliler: Kadınlarda 46 yaş, erkeklerde 48 yaş ve 6500-7000 arası prim günü.
-
2005 sonrası girişliler: Bayanlarda 49 yaş, erkeklerde 51 yaş ve 7000 üzeri prim günü.
Hangi çalışanlar yararlanabilecek
Tartışmaların odağında, 1999 yılındaki yasa değişikliğinden sonra çalışma hayatına adım atanlar yer alıyor. Özellikle EYT fırsatını az bir farkla kaçıran “2000 sonrası SGK’lılar“, mağduriyetin giderilmesi adına bu yasanın yasalaşmasını umut ediyor. Düzenleme yürürlüğe girdiği takdirde 4A, 4B ve 4C ayrımı olmaksızın milyonlarca kişinin etkilenmesi öngörülüyor.
EMADDER kademeli emeklilik yaş prim şartı tablosu
2000’den sonraki süreçte kademeli emeklilik için öngörülen liste 8 Eylül 1999 sonrasında SGK başlangıcı bulunan milyonlarca vatandaş için “bir günle 17-20 yıl kaybetme” vaziyeti, EMADDER (Emeklilikte Adalet Derneği) liderliğinde büyük bir mücadeleye dönüştü. Mevcut sistemde 2000-2008 arası girişliler kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş şartına tabi iken, üzerinde çalışılan taslaklar bu işleyişi daha adil bir basamağa yaymayı hedefliyor.
EMADDER Talepleri ve Önerilen Geçiş Tablosu
EMADDER’in masadaki en güçlü önerisi, işe giriş tarihine baz alarak her yıl için belirli bir yaş ve prim artışı hedefleyen adaletli bir model.
99-00 arası başlayanlar: Bayanlarda 43, baylarda 45 yaş ile başlayan bir basamak. 2008 yılından sonra girenler: Sistemin 7200 veya 9000 prim günü ile 50-52 yaş bandına indirilmesi.
Temel Amaç: EYT kapsamı dışında kalanların karşılaştığı haksızlığı, emeklilik yaşını kademeli olarak aşağı çekerek gidermek.
2026 yılı öngörüleri: Meclis trafiği Sosyal güvenlik uzmanlarına göre, 2026’nın ilk 6 aylık döneminde konuşulması umulan muhtemel bir seçim atmosferi, emeklilik reformunun Meclis’e gelmesini hızlandırabilir. Henüz resmi bir kanun metni ilan edilmese bile, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın teknik çalışma yürüttüğü kulis bilgileri şeklinde ifade ediliyor.
